ZAHAMOWANIE
LAKTACJI POPORODOWEJ
Jest
oczywiste, że klinicyści powinni stale zachęcać do karmienia piersią,
gdyż zachorowalność na choroby przewodu pokarmowego, układu oddechowego
jak również ogólna zachorowalność i umieralność dzieci karmionych piersią
jest znacznie niższa, niż u karmionych mieszankami sztucznymi.
Niemniej zdarzają się sytuacje w których matki są zmuszone zrezygnować
z karmienia naturalnego np. gdy chodzi o wcześniaki czy dzieci chore.
Kobiety
które nie chcą karmić piersią mają do wyboru klika metod :
1.
mechaniczne uciskanie gruczołów sutkowych z równoczesnym ograniczeniem
podaży płynów.
Obrzmienie
sutków i laktacja rozpoczynają się zwykle po 40-72 godzinach od porodu
i gdy kobieta nie karmi utrzymuje się przez co najmniej jeden tydzień.
Sposób przeciwdziałania laktacji polega na bandażowaniu piersi, przykładaniu
lodowatych okładów oraz podawaniu leków p. bólowych. Jako dodatkowe
działanie przeciwdziałające objawom podmiotowym proponuje się ograniczenie
doustnej podaży płynów i stosowanie leków moczopędnych.
2.
zastosowania terapii hormonalnej
Możliwe
są dwa warianty preparatów hormonalnych :
a) agoniści dopaminy (mniej lub bardziej selektywni) - działają
bezpośrednio na uwalnianie Prolaktyny ( hormonu odpowiedzialnego za
laktację ) Najczęściej stosowana jest Bromokryptyna - peptydowy alkaloid
sporyszu, nieselektywny agonista receptorów Dopaminowych. Stosowanie
tego preparatu w zalecanej dawce 2,5 mg dwa razy dziennie podczas posiłków
przez 15 dni bardzo skutecznie zapobiega wydzielaniu, obrzmieniu oraz
przekrwieniu biernemu gruczołów sutkowych.
Bromokryptyna jest równie albo nieco bardziej skuteczna niż estrogen,
gdy chodzi o hamowanie laktacji i przeciwdziałanie obrzmieniu sutków
i ich bolesność.
Atuty :
W odróżnieniu od metody estrogenowej , Bromokryptyna potrafi zahamować
laktację już po jej rozpoczęciu. Estrogeny natomiast nie potrafią przerwać
rozkręconej laktacji. Jest to więc metoda z wyboru, gdy z różnych przyczyn
konieczne jest już w toku laktacji przerwanie karmienia piersią.
Wady
i działanie niepożądane:
U około 25 % pacjentek dochodzi do objawów niepożądanych wynikających
z nieselektywności ( wielonarządowego oddziaływania ) Bromokryptyny.
Najczęściej są to silne bóle i zawroty głowy , nudności, wymioty i wysypka,
co aż u 10 % pacjentek wymaga odstawienia leku. Innym bardzo groźnym
powikłaniem jest wywoływanie hipotensji (obniżania ciśnienia tętniczego
krwi ) aż u 30 % stosujących lek kobiet. W związku z tym podaje się
ją nie wcześniej niż po 4 godzinach od porodu, gdy ustabilizują się
podstawowe parametry życiowe, a pacjentka pozostaje w łóżku. Zawsze
przez pierwsze parę godzin terapii należy kontrolować ciśnienie tętnicze
! Pojawiło się ostatnio kilka doniesień o zawale serca i wylewie mózgowym
w okresie poporodowym u kobiet otrzymujących bromokryptynę, ale bez
dowodów epidemiologicznych ? Niemniej jest oczywiste, że ten nieselektywny
lek powoduje rozszerzenie naczyń i może zwiększać skłonność do zawału
i wylewu.
b)
preparaty estrogenowe ( oraz estrogenowo/progestagenowe ) - hamują
działanie prolaktyny na gruczoły sutkowe na drodze blokowania receptorów
w tkance docelowej. Długo działające domięśniowe preparaty estrogenowe
skutecznie znoszą laktację , obrzmienie gruczołów sutkowych, dolegliwości
bólowe i nie powodują wtórnego obrzmienia sutków aż u około 80 % pacjentek.
Skuteczność takiego leczenia zależy od możliwie wczesnego jego podjęcia
zaraz po porodzie.
Estrogeny hamują laktację przed jej rozpoczęciem.
Najlepiej podać domięśniowo estrogeny pomiędzy 3 a 5 dniem po porodzie,
chociaż niektórzy autorzy badań podają okres do 14 dni po urodzeniu
za najbardziej optymalny. Badania wykazują że terapia estrogenowa skuteczniej
niż samo bandażowanie piersi hamuje poporodową bolesność uciskową i
laktację przez pierwsze parę dni po porodzie, ale pozytywny efekt działania
nie utrzymuje się w ciągu kolejnych kilku tygodni.
Ryzyko
i zagrożenia:
Zakrzepica
żył i zmiany zatorowo-zakrzepowe.
Typowym zjawiskiem po porodzie jest stan nadkrzepliwości , a podanie
wysokiej dawki estrogenu wzmaga wytwarzanie czynników krzepnięcia ,
nasilając przez to ryzyko zakrzepicy żył.
Nie
należy stosować tej metody u :
- kobiet które przebyły w przeszłości tzw. epizod zakrzepowy
- u kobiet po 35 roku życia
- zagrożonych zakrzepicą poporodową
- u kobiet które przebyły poród zabiegowy.
Zalecane jest w każdej sytuacji przy wyborze tej metody wykonanie
badań oceniających układ krzepnięcia!